Kế hoạch bài dạy môn Lịch sử 5 - Bài: Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”

 LỊCH SỬ 
 Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” 
I. MỤC TIÊU 
1. Kiến thức, kĩ năng 
- HS biết từ ngày 18 30/12/1972 Đế quốc Mĩ đã điên cuồng dùng máy bay tối tân 
nhất ném bom hòng huỷ diệt Hà Nội nhưng quân dân Miền Bắc đã làm thất bại âm 
mưu của Mĩ. 
- HS biết quân và dân ta đã lập nên chiến thắng oanh liệt “Điện Biên Phủ trên 
không”. 
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, bảo vệ đất nước. 
2. Năng lực 
- Hình thành và phát triển các năng lực tư duy, năng lực tự học, năng lực giải quyết 
vấn đề, năng lực giao tiếp khi chia sẻ bài làm và hợp tác cùng các bạn. Năng lực tìm 
hiểu xã hội các sự kiện, nhân vật lịch sử. 
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 
- Ảnh trong SGK, bản đồ Thành phố Hà Nội, CNTT. 
- Sưu tầm tư liệu lịch sử. 
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 
 1. Hoạt động 1: Khởi động (3-5') 
 * Trò chơi: Chiếc hộp kì diệu 
 - Kể lại cuộc chiến đấu của quân giải - HS nêu 
 phóng ở Toà đại sứ Mĩ tại Sài Gòn. 
 - Nêu ý nghĩa của cuộc tổng tiến công + làm cho Mỹ- ngụy thiệt hại nặng 
 và nổi dậy mùa xuân 1968? nề, hoang mang lo sợ. Tạo ra bước ngoặt 
 quan trọng cho cuộc kháng chiến chống 
 Mĩ cứu nước. 
 - Nhận xét. 
 * Giới thiệu bài: Vào những ngày cuối tháng 12-1972, đế quốc Mĩ dùng máy bay 
 B52 rải thảm Hà Nội nhằm hủy diệt Thủ đô, làm nhụt ý chí và sức chiến đấu của 
 nhân dân ta, nhằm giành thế thắng tại Hội nghị Pa-ri. Nhưng chỉ trong vòng 12 
 ngày đêm, không lực Hoa Kì đã bị đánh tan tác, tổng thống Mỹ buộc phải tuyên 
 bố ngừng ném bom. Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về chiến thắng vẻ 
 vang này. 
 2. Hoạt động 2: Âm mưu của đế quốc Mĩ (8-10’) 
 * Mục tiêu: Tìm hiểu nguyên nhân Mĩ 
 ném bom Hà Nội. 
 * Cách tiến hành: 
 - Giáo viên tổ chức cho học sinh đọc - HS đọc phần chữ nhỏ SGK. Thảo luận 
 SGK, trả lời câu hỏi: nhóm 2. 
 + Nêu tình hình của ta trên mặt trận + Trong sáu tháng đầu năm 1972, quân 
 chống Mĩ và chính quyền Sài Gòn sau dân ta dành được nhiều thắng lợi quan 
 cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu trọng trên chiến trường miền Nam. Đế 
 Thân năm 1968. quốc Mĩ buộc phải thỏa thuận sẽ kí hiệp định Pa-ri vào tháng 10-1972 để chấm 
 dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt 
 Nam. 
 - Đại diện nhóm trả lời, nhận xét. 
- GV chiếu màn hình Tình hình của ta 
và Tình hình của đế quốc Mĩ. 
→ GV: Đây chính là nguyên nhân dẫn 
đến những trận ném bom của đế quốc 
Mĩ ở Hà Nội năm 1972. 
- Vậy đế quốc Mĩ đã dùng những loại - Có nhiều loại máy bay nhưng tối tân 
máy bay gì để ném bom Hà Nội? nhất là máy bay B52. 
+ Nêu những điều em biết về máy bay + Máy bay B-52 là loại máy bay ném 
B52? bom chiến lược hạng nặng, tầm xa, rất 
 nổi tiếng của Không quân Hoa Kỳ, do 
 hãng Boeing sản xuất từ năm 1954. B-
 52 có thể mang vũ khí hạt nhân và vũ 
 khí thông thường và có thể tham gia 
 trong các loại chiến tranh thế giới tổng 
 lực và chiến tranh khu vực. Lần đầu tiên 
 B-52 tham chiến là tại Chiến tranh Việt 
 Nam và được nổi tiếng với uy lực ném 
 bom rải thảm tàn phá ghê gớm của nó. 
 Cho đến nay máy bay ném bom B-52 
 vẫn là máy bay ném bom chủ lực 
 của lực lượng không quân chiến lược 
 Hoa Kỳ. Lực lượng không quân chiến 
 lược là một trong ba nền tảng trụ cột của 
 sức mạnh quân sự Hoa Kỳ đó là tên lửa 
 hạt nhân chiến lược, tầu 
 ngầm mang đầu đạn hạt nhân và không 
 quân chiến lược. Lực lượng này cũng 
 được nhiều người xem là “con át chủ 
 bài” trong các cuộc chiến tranh thông 
 thường mà quân đội Hoa Kỳ có tham 
 gia. 
- GV chiếu hình ảnh) 
→ Mĩ đã sử dụng loại máy bay tối tân 
nhất lúc bấy giờ hòng hủy diệt Hà Nội. 
+ Tại sao Đế quốc Mĩ ném bom hòng - Mĩ ném bom vào Hà Nội tức là ném 
hủy diệt Hà Nội? (mức 4) bom vào trung tâm đầu não của ta, hạn 
 chế thắng lợi của ta, buộc ta phải chấp 
 nhận những điều kiện của Mĩ trong việc 
 đàm phán, kí hiệp định Pa-ri, kết thúc 
 chiến tranh theo hướng có lợi cho Mĩ. - HS khác nhận xét, bổ sung. 
- GV nhận xét, tuyên dương HS. 
- Kết luận: Sau hàng loạt thất bại ở chiến trường miền Nam, Mĩ phải kí với ta Hiệp 
định Pa-ri. Song nội dung Hiệp định do ta nêu ra, lập trường của ta rất kiên định, 
vì vậy Mĩ cố tình lật lọng, một mặt chúng thỏa thuận thời gian kí vào tháng 10-
1972, mặt khác chuẩn bị ném bom tại Hà Nội. Tổng thống Mĩ Ních- xơn đã ra lệnh 
sử dụng máy bay tối tân nhất lúc bấy giờ là B52 để ném bom Hà Nội. Tổng thống 
Mĩ tin rằng cuộc rải thảm này sẽ đưa “Hà Nội về thời kì đồ đá” và chúng ta sẽ 
phải kí Hiệp định Pa-ri theo các điều khoản do Mĩ đặt ra. Vậy chúng có thực hiện 
được âm mưu đó không, chúng ta cùng chuyển sang phần tiếp theo. 
3. Hoạt động 3: Hà Nội 12 ngày đêm quyết chiến (10’-12’) 
* Mục tiêu: Quân dân ta đã đối phó lại như thế nào? 
* Cách tiến hành: 
- Giáo viên tổ chức cho học sinh đọc - Đọc thầm SGK, thảo luận nhóm 4: Kể 
SGK đoạn “khoảng 20 giờ ngừng lại cuộc chiến đấu 12 ngày đêm chống 
ném bom bắn phá miền Bắc.” và kể lại máy bay Mĩ trên bầu trời Hà Nội. Viết 
cuộc chiến đấu 12 ngày đêm chống máy bảng nhóm, thời gian 5 phút. 
bay Mĩ trên bầu trời Hà Nội. 
 - Đại diện 1 nhóm trình bày. 
 (Khoảng 20 giờ ngày 18/12/1972, Mĩ ồ 
 ạt ném bom Hà Nội và các vùng lân cận. 
 Đêm 20 rạng sáng 21/12, quân dân Hà 
 Nội bắn rơi 7 chiếc B52, bắt sống 12 phi 
 công Mĩ. Ngày 26/12 địch tập trung số 
 lượng máy bay B52 lớn nhất 105 chiếc, 
 hơn 100 địa điểm ở Hà Nội bị trúng 
 bom. Riêng ở phố Khâm Thiên, bom Mĩ 
 đã sát hại 300 người, phá hủy 2000 ngôi 
 nhà. Quân dân ta kiên cường đánh trả, 
 bắn rơi 18 máy bay Mĩ, bắt sống nhiều 
 phi công Mĩ. Đêm 29/12 tiêu diệt thêm 
 1 chiếc B52. Ngày 30/12/1972, Ních-
 xơn tuyên bố ngừng ném bom bắn phá 
 miền Bắc) 
 - HS chia sẻ. 
 + Mĩ ném bom Hà Nội vào thời gian 
 nào? Ở đâu? ( khoảng 20 giờ ngày 18-
 12-1972 kéo dài 12 ngày đêm đến ngày 
 30-12-1972. Mĩ dùng máy bay B52, 
 loại máy bay chiến đấu hiện đại nhất ồ 
 ạt ném bom hủy Hà Nội và các vùng lân 
 cận, thậm chí chúng ném bom cả vào 
 bệnh viện, khu phố, trường học, bến xe, (bệnh viện Bạch Mai, phố Khâm 
 Thiên, ..)) 
 + Kể lại trận chiến đấu đêm ngày 
 26/12/1972 trên bầu trời Hà Nội. (Ngày 
 26 -12-1972, địch tập trung 105 lần 
 chiếc máy bay B52, ném bom trúng hơn 
 100 địa điểm ở Hà Nội. Phố Khâm 
 Thiên là nơi bị tàn phá nặng nhất, 300 
 người đã chết, 2 000 ngôi nhà bị phá 
 hủy. Với tinh thần chiến đấu kiên 
 cường, ta bắn rơi 18 máy bay trong đó 
 có 8 máy bay B52, 5 chiếc bị bắn rơi tại 
 chỗ, bắt sống nhiều phi công Mĩ.) 
 + Em suy nghĩ gì về việc máy bay Mĩ 
 ném bom hủy diệt trường học, bệnh 
 viện? (Dã tâm của đế quốc Mĩ vô cùng 
 hiểm ác, chúng muốn hủy diệt trường 
 học, bệnh viện để tiêu diệt chủ nhân 
 tương lai của đất nước, giết hại người 
 dân vô tội.) 
 - Tại sao ngày 30/12 Tổng thống Mĩ 
 Ních-xơn buộc phải tuyên bố ngừng 
 ném bom miền Bắc? (Mĩ đã thất bại 
 trong âm mưu ném bom hủy diệt Hà Nội 
 và một số thành phố ở miền Bắc để bắt 
 nhân dân ta khuất phục.) 
 - Cả lớp nhận xét, bổ sung. 
 - Các nhóm tự nhận xét bài làm của 
 nhóm mình và bài làm của bạn. 
- Để giúp hiểu rõ hơn sự chống trả quyết 
liệt của quân dân Hà Nội, các em cùng 
theo dõi đoạn phim sau. G chiếu phim. 
* Kết luận: Mặc dù Mĩ sử dụng loại vũ khí tối tân, hiện đại nhất lúc bấy giờ nhưng 
không giành thắng lợi. Chiến thắng này mang lại ý nghĩa gì phần tiếp theo. 
4. Hoạt động 4: Kết quả, ý nghĩa chiến thắng Điện Biên Phủ trên không (9’) 
* Mục tiêu: Tìm hiểu kết quả, ý nghĩa của chiến thắng. 
* Cách tiến hành: 
 - HS tiếp tục đọc thầm SGK tìm hiểu: 
 kết quả và ý nghĩa của trận chiến này. 
- Để kiểm tra phần tìm hiểu của HS, HS + HS đọc luật chơi. HS làm bảng con: 
chơi trò chơi Nhà sử học tài ba: 
Câu 1: 12 ngày đêm chiến đấu chống - Cuộc tập kích bằng máy bay B52 của 
máy bay Mĩ phá hoại, quân và dân ta đã Mĩ bị đập tan; 81 máy bay của Mĩ trong 
thu được kết quả gì? đó có 34 máy bay B52 bị bắn rơi, nhiều 
 chiếc rơi trên bầu trời Hà Nội. 
- GV chiếu tranh ảnh. 
Câu 2: Ý nghĩa của chiến thắng 12 ngày - Ý nghĩa của chiến thắng Điện Biên 
đêm chiến đấu chống máy bay Mĩ phá Phủ trên không: 
hoại của quân và dân ta? + Đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng 
 B52 của Mĩ (bắn rơi 81 máy bay hiện 
 đại trong đó có 34 máy bay B52), buộc 
 Mĩ phải chấm dứt ném bom bắn phá 
 miền Bắc. 
 + Là một chiến dịch phòng không oanh 
 liệt nhất trong cuộc chiến đấu bảo vệ 
 miền Bắc. 
 + Là thất bại nặng nề nhất trong lịch sử 
 không quân Mĩ. 
 + Buộc Mĩ phải kí hiệp định Pa-ri theo 
 hướng có lợi cho ta. 
* GV nhận xét: Cùng với việc đập tan cuộc tập kích đường không chiến lược bằng 
B52 của Mĩ ở miền Bắc, ta đã đạt mục tiêu giành thắng lợi quyết định. Mĩ phải kí 
Hiệp định Pa-ri, chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam, cam kết tôn 
trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; trong 
đó, thắng lợi quan trọng nhất của ta là quân Mĩ và quân các nước phụ thuộc Mĩ 
buộc phải rút hết khỏi miền Nam Việt Nam, còn quân chủ lực ta vẫn ở nguyên tại 
chỗ, tạo nên so sánh lực lượng mới có lợi cho ta sau 18 năm kháng chiến chống 
Mĩ cứu nước. Chiến thắng này được so sánh như trận Điện Biên Phủ trên không. 
+ Theo em, tại sao gọi chiến thắng 12 - Đọc và trả lời câu hỏi cuối của bài 
ngày đêm cuối năm 1972 ở Hà Nội và SGK/53: 
các thành phố khác ở miền Bắc là chiến + Chiến thắng 12 ngày đêm cuối năm 
thắng “Điện Biên Phủ trên không”? 1972 đã khởi nguồn cho sự sụp đổ chế 
(Mức 4) độ thực dân kiểu mới, buộc đế quốc Mỹ 
 phải ngồi lại đàm phán với ta ở Hội nghị 
 Pa-ri và ký “Hiệp định về chấm dứt 
 chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt 
 Nam” (ngày 27/1/1973). Hai sự kiện 
 giống nhau về tầm vóc và ý nghĩa, đều 
 giành thắng lợi và buộc kẻ thù phải ngồi 
 đàm phán, ký kết hiệp định công nhận 
 độc lập chủ quyền của dân tộc ta; đều là 
 đỉnh cao của khoa học và nghệ thuật 
 quân sự Việt Nam. 
- GV nhận xét, khen HS. 
- Toàn bộ nội dung chúng ta vừa tìm 
hiểu cũng chính là phần kết luận trong 
SGK. Cô mời 1 bạn đọc. 6. Củng cố, dặn dò (2-3’) 
- GV nhấn mạnh ý nghĩa của Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không: 
Chiến thắng của quân và dân ta những ngày cuối tháng 12-1972 tại Hà Nội trở 
thành biểu tượng của tinh thần bất khuất và chí “quyết thắng Mĩ” của dân tộc 
Việt Nam. Hà Nội năm 1972, từ đống hoang tàn và đổ nát, trải qua gần 47 năm, 
Hà Nội - trái tim của cả nước đã hàn gắn vết thương chiến tranh, thay da đổi thịt 
hàng ngày. Hà Nội đã được UNESCO công nhận là thành phố vì hòa bình. Chúng 
ta đến thăm thủ đô Hà Nội qua video sau. 
- HS tự nhận xét quá trình học tập của mình, nhận xét về nội dung giờ học, bình 
chọn bạn học tốt, học tiến bộ. 
- GV nhận xét, tuyên dương. Dặn HS chuẩn bị bài 27.